“De Amerikaanse president treedt in de voetsporen van de Russische tsaar, althans, dat is zijn streven.”
“Hoe dat zo? Verklaar je nader.”
“Wel, als we kijken naar hoe het Russische regime zich door de eeuwen heen heeft weten te handhaven, met een tsaar aan het hoofd en vóor de tsaren waren het eenvoudige roverhoofdmannen, en onder de tsaar stond een adelshofhouding en een goed georganiseerd staatsapparaat, beide loyaal aan de hoogste vorst, en de grootste groep in de bevolking dat waren de lijfeigenen waar dan de hogere en lagere adel boven stond en die kon ermee doen wat het wilde, afijn, kortom, die tsaren hadden dat voor zichzelf en hun vazallen allemaal goed voor mekaar. Om zeker te zijn dat hun vazallen geen ontigheid uithaalden hadden ze de beschikking over een geheime politie en een flink leger en daarbovenop een eigen beveiligingsleger, zeg maar een privémilitie, een beetje zoals de Amerikaanse grote bewonderaar van de huidige tsaar met zijn ICE aan het ontwikkelen is. En misschien doet ie nog wat met de Capitoolbestormers, een extra militie’tje, je kan niet genoeg op veiligheid sturen.
Maar terug naar Rusland, want dat is natuurlijk een fascinerend land, enòrm groot, weliswaar met steeds minder inwoners maar daar wordt wat op gevonden naar het schijnt. De uitbuiting van de bevolking is optimaal georganiseerd en de knoet in handen van leger en geheime polities is dermate angst aanjagend dat slechts weinigen de behoefte voelen om een vinger op te steken, loopt het allemaal wel volgens de nettere spelregels in het land? En wie bekreunt zich om spelregels als je de absolute macht hebt? Kijk, dat is wat onze enorm grote bewonderaar van het Russische model zo aanspreekt.
Eeuwenlang aan de macht zijn, soms sneuvelt er een tsaar door een onvoorziene moord maar goed die wordt vervangen en waar gehakt wordt vallen spaanders, that’s all in the game. Heersen over een onmetelijk rijk, dat heeft ie nog niet maar hij werkt er aan, regeren met de knoet, een pracht van een knoet, de mooiste knoet van de wereld, werkt ie ook nog aan, en enòrme rijkdom vergaren, dat loopt al heel aardig. Dàt is wat ie wil, de absolute macht uitoefenen zoals de tsaar dat in Rusland doet. Er zijn redenen waarom Amerikanen een zekere affiniteit voelen met het Russische rijk. Maar Putin is zijn voorbeeld, no doubt about it.
Er is één aspect dat ik uit het succesplaatje van Rusland wil lichten, dat is het de eigen bevolking angst aanjagen. Je kunt denken Amerika is Rusland niet, is zo, maar als je naar absolute macht streeft is angst een nauwelijks te verslaan effectief instrument om de wind er onder te houden. ‘Angst essen Seele auf’, dat zei de protagonist van Fassbinder in een van zijn films, een waar woord, mits de angst slim wordt ingezet.
Er zijn in Amerika al jaren ontwikkelingen gaande die de angst bij de bevolking er flink injagen. Zo ver zijn de ontwikkelingen misschien nog niet voortgeschreden dat er stante pede gebruik van kan worden gemaakt door de grote roerganger, er moet wellicht nog wat gefinetuned worden, maar de belangrijkste stappen zijn gezet, de hoogste IT-vazallen hebben allang hun ziel aan de grote heerser verpand. We hebben het over IA, jawel, en over het gebruik van AI in de anti-sociale media. Om het volk een beetje in de gewenste richting te sturen. De internetgebruiker komt het voortvarende AI in z’n zoekmachine reeds geruime tijd tegen, soms is het handig, verstandiger is het om het vooral te negeren, dan laat hij jou meer met rust. En als je de sociale media mijdt, dan gaat het ook nog wel. Niet zo in de ogen van de IT/AI-moguls, die vooral de kinderen ertoe aanzetten om AI-filmpjes te maken, grappige en intussen natuurlijk ook wraakzuchtige filmpjes, van klasgenootjes of van papa en mama in uitgeklede vorm, of oma of opa met wie je toch al niet zo’n goede band had. Ook volwassenen worden hartelijk uitgenodigd om exen en bazen en ondergeschikten en politici uit te kleden en in hun nakie den volke te tonen, alles in het kader van de gulle lach. Dit is een instrument dat mits goed ingezet van bijzonder grote waarde is voor onze grote roerganger van overzee, want het spoelt de angst onder het gemene volk, en daar gaat het om, vooral omdat wie aan de knoppen zit met de angst kan spelen.
Dan is er nog een ander instrument, zeer verwant aan het hierboven beschrevene, en dat is de Überwachung van de bevolking. Van China kennen we het inmiddels aardig goed, de gezichtsherkenningstechnologie, grappig genoeg voor de Chinezen door de Amerikanen ontwikkeld; de Russen zijn er al eeuwen koploper in, maar bij hen was het toch vooral gewoon mensenwerk. Dat is allemaal voorbij. De IT-technologie is dermate krachtig doorontwikkeld dat geen mens op aarde zich nog veilig en onbespied kan wanen voor de grote, waarlijk grote, enorm grote Big Brother who is watching you. Gooit u uw telefoon gerust weg, als u durft. En dan nog ben je niet veilig, want men weet daar onmiddellijk dat je je telefoon hebt weggesmeten en dat zal een reden hebben.
In het westen hebben we privacyregels, betrekkelijk slappe regels gezien de geweldige lekken die links en rechts niet te stelpen stromen van volstrekt privacygevoelige informatie door ultrasnel vlietende rivieren naar organisaties spoelen die er volkomen oncontroleerbaar mee doen wat ze willen. Nu zijn dat nog de IT-techmoguls die met het verhandelen van de data hun geld verdienen, maar rekent u erop dat de grote roerganger van overzee allang is ingefluisterd dat het heel nuttig is om zo’n instrument ter beschikking te hebben; tot behoud van de macht, om jou onwelgevallige tegenstanders te elimineren, om onwelgevalligen te chanteren, om tenslotte het angstniveau onder het volk zodanig hoog te houden dat die het niet waagt zijn vinger op te steken.
Zo ongeveer heeft onze man van overzee dit alles voor ogen. Hij droomt wellicht van een duizendjarig rijk, hij is niet de eerste en zeker niet de enige die zo’n fatum hartstochtelijk aan de borst drukt, er zijn er zelfs die een eindeloos ruimterijk begeren. Hij is zeker bezig om een dynastie op te bouwen, hij oefent alvast met een zelfbenoeming tot voorzitter van een board van vredesapostelen, hij blijft aan tot aan zijn dood, hij heeft zichzelf het recht toegekend zijn opvolging te regelen. Of dat laatste lukt zal blijken, je kunt zomaar plotseling dood neervallen, dat heb je niet altijd in de hand, en zo zijn er andere akkefietjes die zich niet laten voorspellen. Maar de angst waar die mensen mee spelen, dat is waarlijk vreesaanjagend, en het raakt ons aan de deze kant van de grote zee evenzeer, nog los van de strapatsen van de grote roerganger daar. We zijn aan de goden overgeleverd, en die goden zijn ons niet welgezind. In de Chinese godenwereld, in het prachtboek ‘Die Reise in den Westen’ wordt heel precies beschreven hoe goden in de hemel hun status kunnen verliezen en tot demonen worden gedegradeerd, omdat ze rottigheid hebben uitgehaald. En hoe sommigen worden verbannen naar de aarde, waar de één het beter doet dan de ander. Die demonen kennen wij. Het is zaaks hen in check te houden, anders zerschmettern ze ons net zo gemakkelijk.”
“Het komt me voor dat je flink in het hoofd van onze man hebt gekeken, dat zal geen pretje geweest zijn.”
“Het is verschrikkelijk, maar het is belangrijk te weten hoe zo’n man in de wereld staat, en wat ie wil. En het is waar, je wordt er hondsberoerd van. Voor even is het meer dan genoeg, dat gepeur in ’s mans troebele ziel. Tot opnieuw de noodzaak om te waarschuwen oppopt.”